He iwi nui a Ngāti Maniapoto , kei te rohe o Tainui e noho ana. Ko Tainui te waka. I te tau 2001 27,168 te tokomaha o ngā tāngata i hono atu ki Ngāti Maniapoto. Ka whakapapa atu a Ngāti Maniapoto ki te tūpuna Maniapoto, tētehi rangatira o Tainui. I mōhio whānuitia mō tōna matatau ki te whawhai, ki te mau taiaha hoki.
[edit] Kāwhia
I mua i te tūnga o te Kīngitanga Māori i tīmata te rohe ki awa Mōkau tae noa atu ki roto o Tāmaki Makaurau. Ka mau te whānuitanga o te rohe e te whakataukī 'Mōkau ki runga, Tāmaki ki raro, Manga Toatoa ki waenganui'. Nā te tono o Kīngi Tāwhiao kia whoatu e Ngāti Maniapoto i te rohe o Kāwhia ki a Waikato, ka itiiti haere te rohe. I pēnei ai te tono a Tāwhiao, tā te mea i tau ai te waka tapu o Tainui ki Kāwhia. Ināianei kei ngā uri o Kāwhia (Ngāti Hikairo) te tikanga mēnā e hiahia nei rātou kia hono atu ki a Ngāti Maniapoto, ki a Waikato, ki a tū hei iwi taketake rānei.
[edit] Whakapapa
- Taku ara ko Tūrongo;
- I wawaea ki te Tai Rāwhiti,
- Ko Māhinaarangi, i au e!
- Ko te rua rā i moe ai a Raukawa
- Nā Raukawa ko Rereahu;
- Nā Rereahu ko Maniapoto
- He ara tautika mai ki ahau!
[edit] Hoto ki waho
| Ngā hapū o Ngāti Maniapoto |
|
|