Jump to content

Niu

Nō Wikipedia Māori
(Redirected from Kokonati)
Ngā hua niu
Ngā rakau niu

Ko te niu he rākau whakatuputupu ki ngā tātahi pārūrū tae ana ki te Moana-nui-a-Kiwa me te Moana Īnia. Ko te ingoa pūtaiao he Cocos nucifera.[1] Ka āhei te rewarewa ngā hua o tēnei tipu i te wai moana mō te ruinga.[2]

Te kupu reo nō reo Ahiteronīhia i mua *niuʀ.[3] Ko te rākau e mōhio ana ngā tangata ki te marotiritiri hei haha āna kai me wai inu.[4] Ko te puru uwhiuwhi te kakano o tana hua he rawa taketake mō te mahi o te kaha.[5]

He tipu tēnei i mauria haere e ngā tīpuna Māori i ō rātou torotoronga, engaringari kare i ora tenei rakau mea ai te āhuarangi makariri ki Aotearoa.[6]

Te wai whakatēa mai kakano o te niu, ka ingoatia te lolo o roro (reo i mua: *lolo) waenga ngā tāngata Ao-o-Kiwa.[7]

Ngā tohutoro

[takatā | takatā pūtake]
  1. Cocos nucifera L. Plants of the World Online. 2024.
  2. Fernanda Caro Beveridge, Sundaravelpandian Kalaipandian, Chongxi Yang & Steve W. Adkins (Oketopa 2022). Fruit Biology of Coconut (Cocos nucifera L.) Plants. 11 (23).
  3. Malcolm Ross, Andrew Pawley & Meredith Osmond (2008). The Lexicon of Proto Oceanic: The culture and environment of ancestral Oceanic society. Pukapuka tua-3: Plants. Ng. wh. 355-356. ISBN 9780858835894.
  4. James A. Duke (1983). Handbook of Energy Crops. Purdue University
  5. Douglas Oliver (1974). Ancient Tahitian Society. Ng. 139-143. ISBN 9780824884543. University of Hawai‘i Press.
  6. Lara Shepherd (2024). "Te Papa’s got a lovely bunch of coconuts – or do we?" Te Papa Tongarewa.
  7. Patrick Vinton Kirch & Robert C. Green (2001). Hawaiki, Ancestral Polynesia: An essay in Historical Anthropology. Ng. wh. 157-8. ISBN 0 521 78879 X.