Māhoe

Māhoe
Scientific classification
Mātāmuatanga:	Plantae
Wehewehenga:	Magnoliophyta
Pūtoi:	Magnoliopsida
Pūtoi:	Malpighiales
Whānau:	Violaceae
Puninga:	Melicytus
Momo:	Melicytus ramiflorus; J.R. & G. Forster

Ko te Māhoe he rākau whakauru waimeha o Aotearoa. Ko ngā rau he matahua, he rahirahi. Ko ngā pua o te Māhoe he maha, he kaho, he itiiti. He porouri te āhua o ngā hua. E rua ngā rākau hika i te ahi a te Māori: ko te Māhoe tētahi, ko te Kaikōmako tētahi.

Ko te ingoa pūtaiao he Melicytus ramiflorus. Ko ingoa reo Pākehā he Whiteywood, engari he ingoa āhua tawhito tērā, ko Māhoe te ingoa e rangona whānuitia kētia ana i ēnei rā.

Momo o raro

E whā ngā momo o raro o M. ramiflorus i whakatūria e ngā tohunga huaota o mua: ko M. ramiflorus ramiflorus o Aotearoa, ko M. ramiflorus oblongifolius nō Te Moutere o Nōpoke, ko M. ramiflorus fastigiata nō Whītī, ko M. ramiflorus samoensis nō Hāmoa, nō Tonga hoki. Ka whakatūria e ngā tohunga huaota o nāianei ēnei momo hei tino momo motuhake kē.

Tohutoro

Drake, Donald R., Walter A. Whistler, Timothy J. Motley, and Clyde T. Imada, 1996, Rain Forest Vegetation of 'Eua Island, Kingdom of Tonga. New Zealand Journal of Botany, 1996, Vol. 34: 65-77.
Metcalf, Laurie, 2002. A Photographic Guide to Trees of New Zealand. Tāmaki-makau-rau: New Holland.
Salmon, J.T., 1986. The Native Trees of New Zealand. Te Whanga-nui-a-Tara: Heinneman Reed.

Hoto ki waho

New Zealand Plant Conservation Network, URL: Melicytus ramiflorus^{[dead link]}, he mea kite i te 2 o ngā rā o Haratua 2007.

Ngā Rākau o Aotearoa

Rākau whakaruruhau:	Hīnau • Horoeka • Horoeka (taratara) • Houhere • Houhere ongaonga • Houhi puruhi • Kaikōmako • Kāmahi • Kānuka • Kaponga • Karaka • Maire rauriki • Maire rōroro • Maire taiki • Maire tawake • Mamaku • Mangeao • Parapara • Puahou • Pōhutukawa • Pūriri • Raukawa • Tarata • Tawāpou • Tāwari • Tāwhiri • Tītoki • Tōwai • Whekī • Whekī ponga
Rākau whakakake:	Hututāwhai • Kahikatea • Kauri • Kawaka • Maire raunui • Manoao • Mataī • Miro • Pāhautea • Rātā (Te Ika-a-Māui) • Rātā (Te Wai-pounamu) • Rewarewa • Rimu • Tānekaha • Taraire • Tawa • Tāwhai • Tāwhai maunga • Tāwhai pango • Tāwhai raunui • Tōtara • Tōtara kōtukutuku
Rākau whakauru:	Akeake • Aute • Houpara • Inanga (rākau) • Kāpuka • Kohekohe • Kōtukutuku • Kōwhai raunui • Kōwhai rauriki • Māhoe • Māhoe wao • Mānuka • Māmāngi • Mānawa • Neinei • Ngaio • Nīkau • Pāpāuma • Patē • Porokaiwhiri • Pukanui • Putaputawētā • Tī • Wharekohu • Whau
Aka:	Aka kiore • Aka kura • Aka torotoro • Akatea • Kareao • Kiekie • Kūmara • Mangemange • Māwhai • Pāpāuma • Rātā (Te Ika a Māui) • Rātā (Te Wai Pounamu)
Mauwha:	Aute tāranga • Hangehange • Horopito • Karamū • Kawakawa • Kōkomuka tāranga • Korokio tāranga • Koromiko • Kōwhai ngutukākā • Kūmarahou • Māhoe raumātotoru • Maire hau • Mākaka • Matuku roimata • Mingimingi • Monoao • Poroporo • Ramarama • Rangiora • Raukūmara • Tarakupenga • Tauhinu korokio • Tūpare • Tūrepo • Tutu • Tutu papa • Whakataka
Otaota:	Hīoi • Horokaka • Hue • Koru • Pārerarera • Pātōtara • Pirikahu • Piripiri • Pūhā pororua • Pūhā tiotio • Rauhuia • Remuremu • Remuroa • Runa • Taramea • Tūkōrehu • Tutukiwi • Uwhi • Waewae koukou • Waiū o kahukura
Otaota hāwere:	Kahakaha • Peka ā-waka • Petako pāraharaha • Pirinoa • Raupeka • Tāpia • Whiri o raukatauri • Winika
Whara:	Harakeke • Kahakaha • Kōwharawhara • Kuta • Māika • Oioi • Pātītī • Pīngao • Raupō • Raupō taranga • Taro • Tī koraha • Toetoe • Wīwī
Huruhuru whenua:	Kiokio • Kōwaowao • Mokimoki • Mouku • Petako • Petako pāraharaha • Rarauhe
Pūkohu:	Angiangi • Manehurangi • Pāhau kākāpo • Wheuwheu

He maramara noa iho tēnei tuhipānui. Tirohia ngā tikanga whakapai mō tēnei paetukutuku reo Māori. Māu pea e tāpiri ētahi kōrero kia tāroa ake?