Ngāti Tai

Ngāti Tai
He wāhanga o Hauraki
Ko Tīkapa te moana
Rohe:	Hauraki, Tāmaki-makau-rau
Waka:	Tainui
Tohutoro matua:	Rārangi Iwi-Hapū

Ko Ngāti Tai tētahi o ngā iwi o Hauraki. Ko ngā tūpuna o Ngāti Tai i tae mai ki a Hauraki i runga i a Tainui waka, i te whitinga mai o taua waka ki a Tāmaki-makau-rau me Tikapa Moana hoki; ko Ngāti Tai te tuatahi o ngā iwi o Tainui waka i noho ki Hauraki. Ko Te Keteanatāua tētahi o ngā rangatira o Tainui waka i terā wā, ā, ko Taihauā te tama a Te Keteanatāua. Nō Taihauā i puta mai te iwi nei, a Ngāti Tai. Ko Taikehu tētahi atu o ngā tūpuna. I muri ake, i heke mai he rōpu nui o Ngāi Tai ki Hauraki, i haere mai rātou nō Tōrere, ki a Tāmaki-makau-rau, tō rātou haere mai he whakawhanaungatanga ki a Ngāti Tai.

I te wā a muri ake anō, ka tae mai a Pāoa, tupuna o Ngāti Paoa, ki a Hauraki. Nō reira, ka moea ngā uri o Pāoa ki ngā uri o Ngāti Tai, he nui rawa ngā herenga whakapapa i waenganui i ngā iwi e rua nei. Engari, he kōrero i tuku iho nā te Pākehā te whakaaro "ko Ngāti Tai he hapū o Ngāti Paoa", nā te mea, i te wā o te haerenga mai o ngā Pākehā ki Tāmaki, ko Ngāti Pāoa te iwi nui atu ki a Ngāti Tai o taua rohe. Hei tā Ngāti Tai, hei whanaunga kē rātou ki a rātou.

Ngā iwi o Hauraki (iwi)
Ngāti Hako • Ngāti Hei • Ngāti Maru • Ngāti Paoa • Ngāti Pūkenga ki Hauraki • Ngāi Tai ki Hauraki • Ngati Porou ki Harataunga • Ngāti Rahiri-Tumutumu • Ngāti Tamaterā • Ngāti Tara Tokanui • Ngāti Whanaunga • Te Patukirikiri

Ngā iwi o Tainui

Ngāti Hauā • Hauraki (iwi) • Ngāti Hikairo (Tainui) • Ngāti Kōkako • Ngāti Kuia (Tainui) • Ngāti Mahuta • Ngāti Rārua • Ngāti Maniapoto • Ngāti Rārua • Ngāti Raukawa • Ngāti Tahinga • Ngāti Tama • Ngāti Tamainu • Ngāti Tamainupō • Ngāti Tamaoho • Ngāti Taupiri ki Waikato • Ngāti Te Ata • Ngāti Te Wehi • Ngāti Tīpā • Ngāti Toa • Ngāti Wairere • Ngāti Whāwhākia • Te Āti Hau • Wai-o-Hua • Ngāti Kauwhata