Wīwī
| République Française Tūwehe Wīwī |
|||||
|
|||||
| Pepeha: Liberté, Égalité, Fraternité “Rangatiratanga, Ōritetanga, Kotahitanga” |
|||||
| Ngaringari: “La Marseillaise” | |||||
| Tāone matua (me te tāone nui) |
Parī | ||||
| Reo a te motu | Wīwī | ||||
| Kāwanatanga | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| • Āhua | Tūwehe Kotahi Āhua-Perehitini | ||||
| • Perehitini | François Hollande (PS) | ||||
| • Pirimia | Jean-Marc Ayrault (PS) | ||||
| Whakaūkanga | |||||
| • Tū Wīwī | 843 (Tiriti o Verdun) | ||||
| • Tuhiture nāianei | 1958 (Tūwehe 5) | ||||
| Mema o te EU | 25 Poutū-te-rangi 1957 | ||||
| Rahi | |||||
| • Katoa | 674843 km² (40th) 260558 sq mi |
||||
| Taupori | |||||
| • Hānuere 1, 2008 tau tata | |||||
| • Total{{{FR_foot}}} | 64,473,140[1] (20) | ||||
| • Wīwī Pātata | 61,875,822 (20) | ||||
| • Kiato | 114/km² (89) 295/sq mi |
||||
| GDP (nominal) | 2006 tau tata | ||||
| • te katoa | US $2232 miriona miriona (6) | ||||
| • mā ia tangata | US $35,404 (18) | ||||
| HDI (2005) | 0.952 (nui) (10) | ||||
| Moni | Euro (EUR, XPF) |
||||
| Wāhi taima | CET (UTC+1) | ||||
| • Raumati (DST) | CEST (UTC+2) | ||||
| Tohu ipurangi | .fr | ||||
| Tohu waea | +33 | ||||
Ko Wīwī, arā te Tūwehe Wīwī (“la République française” i te reo Wīwī), tētahi whenua e noho ana ki te hauāuru o Ūropi, ahakoa he rohe, he moutere hoki ōna ki ētahi atu whenua rahi. Ka tapaina auautia te whenua nei e ōna kainoho ko “L’Hexagone” (Te Tapaono) nā te āhuahanga o tōna whenua.
Ka rere a Wīwī mai te Moana Rōwhenua ki te Hawai Ingarangi me te Moana Raki, ā, mai te Awa Rine ki te Moana Atlas. Noho pātata ai a Wīwī (mai te raki, me te matawā) ki a Pehiamu, Rakapuō, Tiamana, Huiterangi, Itāria, Manako, Pāniora me Andorra. Mā ōna tānga tāwāhi ka noho pātata hoki a Wīwī ki a Parīhi me Hurināme (ki te taha o te Guiana Wīwī), ā, ki ngā Antile Hōrana (ki te taha o Hato-Martino). Kua honoa hokia a Wīwī ki te Kīngitanga Kotahi mā te Ana Hawai e rere ana o raro o te Hawai Ingarangi.
Whaihoki ōna rohe me ōna moutere tāwāhi, 675,417 km² tō Wīwī rahinga whenua, ā, 64.5 miriona ōna kainoho. Ko te reo Wīwī te reo whaimana o te tūwehe nei. Atu i te nohoanga kāwanatanga, ko tōna tāone matua, a Parī, te tino wāhi matua, taupori mai, ōhanga mai, tikanga hoki mai.
He kāwanatanga māngai manapori tō te Tūwehe Wīwī, ka whakahaerea hei tūwehe kotahi āhua-perehitini. Kua whakahuaina ōna kawa matua i te Whakapuakanga Tika Tangata. Ko ia tētahi o ngā whenua kaiū i te Kotahitanga Ūropi, te rohe euro me te rohe Shengen, ā, he nui atu tōna rahi whenua i ērā atu mema. He kaiū hoki ia i te Kotahitanga Aohuri, ā, he mema o te Whrankowhoni, te G8, te Whakahaere Ruruku Whakahiato Ōhanga (OECD). Koia tētahi o ngā mema toitū e rima o tō te Kotahitanga Aohuri Kaunihera Maru; he whenua mana uruhanga whākī hoki.
Kei a Wīwī te ōhanga tuarima i te ao. He ōhanga ōhoko tōna, ahakoa te wawaotanga kāwanatanga maha mai te mutunga o te Pakanga Aohuri Tuarua. Mai ngā tau 1980 a te kāwanatanga e puta haere i tōna ōhanga, me te hoko atu i ētahi ūmanga ā-iwi o muri. Ko ia te whenua pōwhiri tuatahi o te ao, me ōna wae tāpoi tāwāhi e 79 miriona ia tau (whaihoki ngā kaūmanga, engari atu i ngā tāngata iti iho i te 24 hāora tā rātou noho ki Wīwī).
Nō ngā rautau 18 me 19 a Wīwī i hanga i tētahi o ngā Emepaea nui rawa o tōna wā, e toro atu ana mai te uru o Awherika ki te tongauru o Āhia, ā, kua āta awe ngā tikanga me ngā torangapū o ēna rohe. Koia rā te mea e kōrerohia tonutia ana te reo Wīwī ki ētahi whenua e 20, nui atu rānei, hei reo tuatahi, hei reo whaimana, hei reo whakahaere rānei.
- ↑ Insee Bilan démographique 2007 : des naissances toujours très nombreuses he mea kite it te 2008-01-15