Jump to content

Hēnare Kaihau

Nō Wikipedia Māori
Ko Hēnare Kaihau i te tau 1900 pea.

I whānau mai a Hēnare Kaihau ki te taha tonga o te whanga o Manukau i waenganui i ngā tau 1854 me 1860. Nō Ngāti Te Ata ia. I a ia e tamariki ana, ka ākona ia ki ngā kōrero me ngā whakapapa o tōna iwi. Kia pakeke ia, kua tahuri ia ki ngā kaupapa tōrangapū a te Māori. Nō muri he kaitautoko pūmau ia ki te Kīngitanga, ā, ko ia te kaitohutohu matua mō te Kīngi Māori tuatoru, mō Mahuta.

I te 1896 ka tū ia hei Mema Pāremata Māori mō Te Tai-hauāuru. Ko ngā take i tautokona e Kaihau i ngā tau tekau mā rima i a ia i te Pāremata ko ngā tika hī ika, mahi kai hoki, a te Māori i raro i te Tiriti. Kore rawa i mutu ana tohenga mō ngā whenua raupatu o Waikato.

Tae rawa ki ngā tau 1900, whakahē tonu ana a Kaihau ki ngā mahi kikino a te kāwanatanga ki ngā Māori. Ka tahuri ia ki te tautoko anō i te kaupapa whakatū Pāremata o te Kotahitanga i raro i te mana o te Kīngi Māori. Ko tā te Kotahitanga i whai, kia whakamanatia te Tiriti o Waitangi, kia whakakorea ngā ture whenua Māori.

Ka mate ia i te 1920.


  • Ngā Tāngata Taumata Rau URL:NZDB


Ngā kaihautū 1840-1980
Ngā kaihautū 1840-1900:   Āperahama Taonui Āpihai Te Kawau Hāmiora Mangakāhia Hēnare Kaihau Hēnare Mātene Te Whiwhi Hēnare Matua Hēnare Tomoana Hirini Rāwiri Taiwhanga Hoani Nahe Hōne Heke Hōne Heke Ngāpua Hōne Mohi Tāwhai Hōne Ōmipi Hōri Kerei Taiaroa Horonuku Te Heuheu Tūkino IV Karaitiana Takamoana Matiaha Tiramōrehu Meri Te Tai Mangakāhia Niniwa-i-te-rangi Nireaha Tāmaki Pāora Tūhaere Pōmare II Pōtatau Rangi Topeora Rāpata Wahawaha Rewi Manga Maniapoto Riperata Kahutia Riwha Tītokowaru Tāmati Wāka Nene Tāraia Ngākuti Te Tumuhuia Tāwhiao Te Hāpuku Te Heuheu Tūkino III, Iwikau Te Keepa Te Rangihiwinui Te Keepa Te Rangi-pūawhe Te Kooti Arikirangi Te Turuki Te Pahi Te Rauparaha Te Ruki Kawiti Te Whiti o Rongomai Timi Kara Tohu Kākahi Wahanui Huatare Wiremu Kīngi Te Rangitāke Wiremu Pere Wiremu Tako Ngātata Wiremu Tāmihana Wiremu Te Kākākura Parata Wiremu Te Wheoro
Ngā kaihautū 1900-1980:   Apirana Ngata Eruera Tirikātene Hēnare Balneavis Hēni Materoa Hoani Te Heuheu Tūkino VI James Clendon Tau Hēnare Korokī Mahuta Tāwhiao Matiu Rata Māui Pōmare Paraire Paikea Rangi Mawhete Rua Kēnana Tahupōtiki Wiremu Rātana Tai Mitchell Te Puea Hērangi Te Rangi Hīroa Tuaiwa Eva Rickard Turi Carroll Whina Cooper
Ngā Kāwana:   George Gipps Te Hopihona Pitiroi Hōri Kerei Tāmati Parāone
Ngā Kaitōrangapū, ngā āpiha:   Constantine Henry Phipps Edward Eyre Francis Dart Fenton Francis Dillon Bell Frederick Edward Maning Frederick Weld Frederick Whitaker George Rusden Gilbert Mair Henry George (Earl) Grey Henry Russell Henry Sewell Hōne Hīhana Jack Kent Hunn James Crowe Richmond James Edward Fitzgerald James Prendergast James Stephen John Gorst Joseph Gordon Coates Julius Vogel Lord Glenelg Michael Joseph Savage Norman Kirk Peter Fraser Ralph Hanan Robert Stout Te Hētana Te Mākarini Te Paraihe Te Paranihi Te Pōkiha Te Pūhipi Thomas Buick Thomas Bunbury Walter Mantell Walter Nash William Herries William Martin William Rees William Spain
Ngā kaiwhakanoho, ngā mihinare:   Edward Wakefield George Clarke James Cowan Pīhopa Pomaparie Richard Taylor Te Harawira Te Herewini Te Karuwhā Te Kerēhi Te Koroneho Te Mātenga