Jump to content

Ūropi

Nō Wikipedia Māori
(Redirected from Uropi)
Ūropi
Rahi10,180,000 km2 (3,930,000 sq mi)[n] (6th)
Taupori742,452,000[n] (2013; 3rd)
Taupori kiato72.9/km2 (188/sq mi) (2nd)
Ingoa tangataEuropean
Whenua~50 (and ~5 with limited recognition)
Takiwā whirinaki4
Reo~225[1]
WāhiwāUTC ki UTC+5
TLD ipurangi.eu
Ētahi atu tāone hira

Ko Ūropi tētahi o ngā paparahi tuku iho e whitu o te Ao. Pērā i ngā paparahi katoa, he rerekē tōna rohe mēnā ka kōrerotia ā-ahureatia, ā-tōrangapūtia, ā-aha rānei. Heoti, e ai ki te nuinga ka toha a Ūropi mai te Moana Tiri ki te raki, ki te Moana Ranatiki ki te hauāuru, ki te Moana Rōwhenua ki te tonga, ki te tonga rāwhiti ki ngā Maunga Kaukas me te Moana Mangū, ā, ka wehuriatia i a Āhia e ngā Maunga Ural, e te Awa Ural me te Moana Kaspia ki te rāwhiti.

Atu i tēnei whakamāramatanga auau, ki ētahi atu he wāhanga noa iho a Ūropi o te paparahi o Eurāhia (koi hauāuru), o Eurawherāhia rānei. E tapaina hokia ana i ētahi wā ko te 'paparahi tawhito' (te 'ao tawhito' rānei), hei aronga kē mō te 'Ao Hou', arā, ngā Amerika.

E ai ki tōna rahinga whenua ko Ūropi te paparahi iti rawa tuarua o te Ao, me ōna km² 10,180,000, arā, 2% o te mata o te Ao. Engari, koia te mea nui rawa tuatoru e ai ki tōna taupori (whai muri mai i a Āhia me Āwherika), me ōna kainoho e 710,000,000, 11% rānei o ngā tāngata o te ao. Ko Rūhia tōna whenua nui rawa ā-rahinga, ā-taupori hoki, ā, ko te Poho o Pita te mea iti rawa.

Ko Ūropi te wāhi whānau o te Tūpori Hauāuru. He tūnga whakaawe ō ngā whenua o Ūropi mai te rautau 16; tae noa atu ki ngā rautau 17, 18 hoki i raro iho te nuinga o Āwherika, ngā Amerika me Āhia i te maru o ngā whenua o Ūropi. I timu haere tō Ūropi mana maru o runga o ngā take aorere a muri i ngā Pakanga Aorere e rua, kia riro ai i te Hononga-o-Amerika me te Kotahitanga Soviet. Nā te Pakanga Mātao i waenganui i ēnei whenua e rua a Ūropi e weheruatia ki ia taha o te Ārai Rino. Ka puta te Rūnanga o Ūropi me te Kotahitanga Ūropi i te kōmitimiti ki te hauāuru, ahakoa kei te whakawhānui whakaterāwhiti ēnei whakahaere nō te hinganga o te Kotahitanga Sovet i te tau 1991.

Mātai Whenua Torangapū

[takatā | takatā pūtake]
Ūropi e ai ki te whakamāramatanga whakaaetia whānuitia.
Ngā Takiwā o Ūropi kua huaina e te Kotahitanga Aohuri (he rerekē pea ētahi atu karangatanga)
Ingoa takiwā me tōna pīwariRahi
(km²)
Taupori
(utunga 01/07/2002)
Pururua tangata
(ia km²)
Tāone matua
Ūropi ki te rāwhiti:
Hanekeria 93,03010,075,034108Budapest
Horowākia 48,8455,422,366111Bratislava
Morotawa 33,8434,434,547131Chişinău
Pērara 207,60010,335,38250Minsk
Pōrana 312,68538,625,478124Pakangakite
Purukāria 110,9107,621,33769Sofia
Romeinia 238,39121,698,18191Bucharest
Rūhia 3,960,000106,037,14327Mohikau
Ūkareinga 603,70048,396,47080Kieu
Tīekia 78,86610,256,760130Prague
Ingoa takiwā me tōna pīwariRahi
(km²)
Taupori
(utunga 01/07/2002)
Pururua tangata
(ia km²)
Tāone matua
Ūropi ki te raki:
Aaland (Whinirana) 1,55226,00817Mariehamn
Tenemāka 43,0945,368,854125Copenhagen
Etonia 45,2261,415,68131Tallinn
Motu Faroe (Tenemāka) 1,39946,01133Tórshavn
Whinirana 336,5935,157,53715Helsinki
Kōnihi 7864,587828St Peter Port
Tiorangi 103,000307,2613Reykjavik
Airangi 70,2804,234,92560Dublin
Motu o Man 57273,873129Douglas
Tōrehe 11689,775774Saint Helier
Rāwhia 64,5892,366,51537Riga
Rituānia 65,2003,601,13855Vilnius
Nōwei 324,2204,525,11614Ōhoro
Motu Svalbard me Jan Mayen (Nōwei) 62,0492,8680.046 Longyearbyen
Huitene 449,9649,090,11320Stockholm
Kīngitanga Kotahi 244,82061,100,835244Rānana
Ūropi ki te tonga:
Arapeinia 28,7483,600,523125Tirana
Ānatōra 46868,403146Andorra la Vella
Pōngia-Herekōmina 51,1294,448,50078Sarajevo
Koroātia 56,5424,437,46078Zagreb
Kāmaka (Kīngitanga Kotahi) 5.927,7144,697Kāmaka
Kirihi 131,94010,645,34381Ātene
Itāria 301,23058,751,711192Rōma
Makerōnia-ki-te-raki 25,3332,054,80081Skopje
Mārata 316397,4991,258Valletta
Montenegro 13,812616,25845Podgorica
Potukara 91,56810,084,245110Rihipone
Hato Marino 6127,730455Hato Marino
Hēwia 88,3619,663,742109Belgrade
Horowinia 20,2731,932,91795Ljubljana
Pāniora 504,85145,061,27489Madrid
Te Poho o Pita 0.449002,046Te Poho o Pita
Ingoa takiwā me tōna pīwariRahi
(km²)
Taupori
(utunga 01/07/2002)
Pururua tangata
(ia km²)
Tāone matua
Ūropi ki te hauāuru:
Ateria 83,8588,169,92997Whiena
Pehiamu 30,51010,274,595337Paruhi
Wīwī 547,03059,765,983109Parī
Tiamana 357,02183,251,851233Pearīni
Rīkeneteina 16032,842205.3Vaduz
Rakapuō 2,586448,569174Rakapuō
Manako 1.9531,98716,404Manako
Hōrana 41,52616,318,199393Amsterdam
Huiterangi 41,2907,507,000177Bern
Ingoa takiwā me tōna pīwariRahi
(km²)
Taupori
(utunga 01/07/2002)
Pururua tangata
(ia km²)
Tāone matua
Whenua-rahi-e-rua (Ūropi me Āhia[4]):
Atepaihānia 7,110175,20025 Baku
Hōria 2,00037,52019 Tbilisi
Katatānga 150,000600,0004Astana
Whenua Korukoru 24,37811,044,932453 Anakara
Ingoa takiwā me tōna pīwariRahi
(km²)
Taupori
(utunga 01/07/2002)
Pururua tangata
(ia km²)
Tāone matua
Ūropi ā-torangapū
Āmenia 29,8003,229,900101 Yerevan
Haipara 9,251788,45785 Nicosia
Katoa10,176,246 709,608,85070
Ngā whenua o Ūropi
Agreement with EU to mint eurosGUAM
A clickable Euler diagram showing the relationships between various multinational European organisations and agreements.
Rau­papaWhenua GDP (PPP, 2014)
miriona tāra HOA
1 Tiamana3,748,094
2 Rūhia3,745,157
3 Wīwī2,591,170
4 Kīngitanga Kotahi2,569,218
5 Itāria2,135,359
6 Pāniora1,572,112
7 Tākei1,514,859
8 Pōrana959,845
9 Hōrana808,796
10 Pehiamu483,331
Rau­papaWhenua GDP (tūtapa, 2014)
miriona tāra HOA
1 Tiamana3,874,437
2 Kīngitanga Kotahi2,950,039
3 Wīwī2,833,687
4 Itāria2,147,744
5 Rūhia1,860,598
6 Pāniora1,406,538
7 Hōrana880,716
8 Tākei799,535
9  Huiterangi703,852
10 Huitene570,591

Hoto ki waho

[takatā | takatā pūtake]
Commons:Category
Commons:Category
Kei te Wikimedia Commons he whakaahua atu anō mō

Ūropi

  1. Language facts – European day of languages, Council of Europe. Retrieved 30 July 2015.
  2. Annual Population of Urban Agglomerations with 300,000 Inhabitants or More in 2014, by Country, 1950-2030 (thousands), World Urbanization Prospects, the 2014 revision, Population Division of the United Nations Department of Economic and Social Affairs. Retrieved 21 August 2015. Note: List based on estimates for 2015, from 2014.
  3. Istanbul is a transcontinental city in Eurasia, with its commercial and historical centre and about two-thirds of the population lying on the European side, and about one-third of its population living on the Asian side of Eurasia.
  4. Āhia